मिनी ट्रॅक्टरसाठी 3.5 लाख रुपये मिळणार आहेत. यातील फक्त 10 टक्के रक्कम लाभार्थीला भरायची आहे. म्हणजे 35,000 रुपये भरले की 3.5 लाख रुपयांचा मिनी ट्रॅक्टर हातात येणार आहे. यासाठी ऑनलाईन अर्ज सुरू झाले आहेत.
ही योजना महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाची आहे. अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकांच्या स्वयं सहाय्यता बचत गटांना 90 टक्के अनुदानावर मिनी ट्रॅक्टर दिला जातो. ट्रॅक्टरसोबत उपसाधनेही मिळतात. शासन 90 टक्के रक्कम देते, म्हणजे 3.5 लाखांपैकी 3,15,000 रुपये अनुदान असते. उरलेले 35,000 रुपये बचत गटाला भरावे लागतात.
अर्ज कुठे करायचा, कोणती कागदपत्रे लागणार आणि कोण पात्र आहे, ही सगळी माहिती पुढे क्रमाने दिली आहे. बांधवांनो आणि भगिनींनो, अर्ज करण्याआधी प्रत्येक मुद्दा नीट समजून घ्या. एखादे कागदपत्र कमी पडले तर अर्ज अडकू शकतो. म्हणून आधी माहिती घ्या आणि मग कागदपत्रांची तयारी सुरू करा.
योजनेची थोडक्यात माहिती
ही योजना बचत गटांसाठी आहे, एकट्या व्यक्तीसाठी नाही. अर्ज बचत गटाच्या नावाने केला जातो. गटात कमीत कमी 80 टक्के सदस्य अनुसूचित जाती प्रवर्गातील असावे लागतात. गटाचे अध्यक्ष आणि सचिवही याच समाजातील असावे लागतात. या अटी पूर्ण असतील तरच अर्ज पुढे जातो.
योजनेत मिनी ट्रॅक्टर आणि उपसाधने शासकीय अनुदानावर मिळतात. उपसाधने म्हणजे ट्रॅक्टरला जोडून वापरायची अवजारे. यात कल्टिव्हेटर, रोटाव्हेटर आणि ट्रॉली यांचा समावेश आहे. ही सर्व साधने अनुदानावर उपलब्ध करून दिली जातात. त्यामुळे शेतीची कामे गटाला स्वतःच्या साधनांनी करता येतात.
ही योजना महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यांत चालते. अर्ज कधी सुरू होतात आणि शेवटची तारीख कोणती, हे प्रत्येक जिल्ह्यात वेगळे असू शकते. खाली दिलेल्या तक्त्यात योजनेची मुख्य माहिती एका ठिकाणी दिली आहे.
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | अनुसूचित जाती व नवबौद्ध बचत गटांसाठी मिनी ट्रॅक्टर योजना |
| राबवणारा विभाग | महाराष्ट्र शासन, सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग |
| लाभार्थी | अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकांचे स्वयं सहाय्यता बचत गट |
| मिनी ट्रॅक्टरची किंमत | 3.5 लाख रुपये |
| अनुदान | 90 टक्के (3,15,000 रुपये) |
| लाभार्थीचा हिस्सा | 10 टक्के (35,000 रुपये) |
| उपसाधने | कल्टिव्हेटर, रोटाव्हेटर, ट्रॉली |
| अर्जाची पद्धत | ऑनलाईन, कागदपत्रे पीडीएफ स्वरूपात अपलोड करायची |
कोणत्या जिल्ह्यात योजना चालते आणि माहिती कुठे मिळेल
मिनी ट्रॅक्टर योजना महाराष्ट्रातील संपूर्ण जिल्ह्यांमध्ये चालू असते. तुम्ही कोणत्याही जिल्ह्यातील असा, तुमच्या जिल्ह्याच्या समाज कल्याण ऑफिसशी संपर्क करा. तिथे योजनेचे अर्ज केव्हा सुरू झाले आहेत हे समजते. अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख कोणती, हेही तिथेच कळते.
प्रत्येक जिल्ह्यात अर्जाची वेळ वेगळी असू शकते. शेजारच्या जिल्ह्यात अर्ज सुरू आहेत म्हणून तुमच्या जिल्ह्यातही सुरू असतील असे धरून चालू नका. तुमच्या जिल्ह्याची तारीख तुमच्या जिल्ह्याच्या समाज कल्याण ऑफिसकडूनच विचारून घ्या. फोन करून किंवा प्रत्यक्ष जाऊन माहिती घेता येते.
कागदपत्रे जमवायला वेळ लागतो, कारण गटातील सर्व सदस्यांची कागदपत्रे लागतात. म्हणून अर्ज सुरू झाल्याचे समजताच तयारीला लागा. ऑफिसमध्ये जाताना गटाचे नोंदणी प्रमाणपत्र सोबत ठेवा. गटाचे अध्यक्ष आणि सचिव दोघांनी जाणे चांगले. तिथे अर्जाची पद्धत आणि कागदपत्रांची यादी नीट विचारून घ्या.
जालना जिल्ह्यातील अर्जाची मुदत
सध्या जालना जिल्ह्यात समाज कल्याण ऑफिसच्या वतीने ऑनलाईन अर्ज स्वीकारणे सुरू आहे. अर्ज स्वीकारण्याची शेवटची तारीख 30 सप्टेंबर 2026 आहे. अर्ज स्वीकारण्याची सुरुवात 1/9 पासून झाली आहे आणि शेवट 30/9 पर्यंत आहे. म्हणजे एक महिना अर्जासाठी देण्यात आला होता.
आज 6 नोव्हेंबर 2026 आहे, म्हणजे ही तारीख आता निघून गेली आहे. जालना जिल्ह्यासाठी मुदत वाढवली आहे का, याबद्दल अद्याप स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. तुम्ही जालना जिल्ह्यातील असाल तर समाज कल्याण ऑफिसमध्ये चौकशी करा. मुदतवाढ झाली आहे की नवी जाहिरात येणार आहे, हे तिथे समजेल.
इतर जिल्ह्यांतील बचत गटांनीही आपापल्या जिल्ह्याची तारीख तपासावी. जालन्याची तारीख हे फक्त उदाहरण आहे. प्रत्येक जिल्ह्याची मुदत वेगळी असू शकते. पुढच्या वेळी अर्ज सुरू होतील तेव्हा तुमचा गट तयार असावा, म्हणून कागदपत्रे आधीच जमवून ठेवा.
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| जिल्हा | जालना |
| अर्ज स्वीकारणारे कार्यालय | समाज कल्याण ऑफिस, जालना |
| अर्ज सुरू होण्याची तारीख | 1/9 पासून |
| अर्जाची शेवटची तारीख | 30 सप्टेंबर 2026 |
| अर्जाची पद्धत | ऑनलाईन |
| मुदतवाढ | याबद्दल अद्याप स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही |
या योजनेसाठी पात्र कोण
या योजनेसाठी तुमच्याकडे महिला बचत गट असला पाहिजे. त्या गटात कमीत कमी 80 टक्के सदस्य एससी प्रवर्गातील असले पाहिजेत. 10 सदस्यांचा गट असेल तर कमीत कमी 8 सदस्य एससी प्रवर्गातील हवेत. यापेक्षा कमी सदस्य असतील तर गट पात्र ठरत नाही.
दुसरी अट अध्यक्ष आणि सचिवांची आहे. गटाचे अध्यक्ष आणि सचिव एससी समाजातीलच असले पाहिजेत. म्हणजे 80 टक्के सदस्यांची अट आणि अध्यक्ष, सचिवांची अट या दोन्ही एकत्र पूर्ण व्हायला हव्यात. एकच अट पूर्ण झाली आणि दुसरी नाही, तर चालणार नाही.
योजना अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकांच्या स्वयं सहाय्यता बचत गटांसाठी आहे. सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग ही योजना राबवतो. अर्ज करण्याआधी तुमच्या गटात ही सर्व पात्रता आहे का, हे एकदा सर्व सदस्यांसमोर तपासा. जातीचे प्रमाणपत्र प्रत्येक सदस्याकडे आहे का हेही बघून घ्या.
पात्रतेचे निकष
पात्रतेचे निकष पुढीलप्रमाणे आहेत. बचत गटाचे सर्व सदस्य महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावेत. किमान 80 टक्के सदस्य अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील असावेत. गटाचे अध्यक्ष आणि सचिवही याच घटकातील असावेत. हे तीन निकष गटाच्या रचनेशी जोडलेले आहेत.
उरलेले निकष बँक आणि वाहनाशी जोडलेले आहेत. राष्ट्रीयकृत बँकेत गटाचे खाते असावे आणि ते आधार क्रमांकाशी जोडलेले असावे. वाहन चालवण्याचे प्रमाण म्हणजे परवाना त्यांच्याकडे असणे आवश्यक आहे. यापूर्वी पॉवर टिलरचा लाभ घेतलेला नसावा. आधी पॉवर टिलर घेतला असेल तर या योजनेसाठी अर्ज करता येणार नाही.
हे निकष एका नजरेत पाहण्यासाठी खालील तक्ता बघा. अर्ज करण्याआधी प्रत्येक निकषासमोर तुमच्या गटाची स्थिती तपासा. एखादा निकष अपूर्ण असेल तर तो आधी पूर्ण करा. बँक खाते आधारशी जोडलेले नसेल तर बँकेत जाऊन ते जोडून घ्या.
| निकष | आवश्यकता |
|---|---|
| रहिवासी | सर्व सदस्य महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी |
| सदस्यांचा प्रवर्ग | किमान 80 टक्के सदस्य अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकातील |
| अध्यक्ष व सचिव | अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकातील |
| बँक खाते | राष्ट्रीयकृत बँकेत, आधार क्रमांकाशी जोडलेले |
| वाहन चालवण्याचे प्रमाण | परवाना असणे आवश्यक |
| पूर्वीचा लाभ | यापूर्वी पॉवर टिलरचा लाभ घेतलेला नसावा |
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
सर्व कागदपत्रे पीडीएफ स्वरूपात वेबसाईटवर अपलोड करावी लागतात. त्यामुळे कागदपत्रे आधी स्कॅन करून पीडीएफ करून घ्या. सगळ्यात महत्त्वाचे कागदपत्र म्हणजे बचत गटाचा अर्ज. तो व्यवस्थित भरलेला असावा. अर्जात चुका किंवा रिकाम्या जागा राहू नयेत.
यादी मोठी आहे, म्हणून ती खाली एकत्र दिली आहे.
- बचत गटाचा व्यवस्थित भरलेला अर्ज
- अध्यक्ष आणि सचिव यांचे आधार कार्ड
- सर्व सदस्यांचे रहिवासी प्रमाणपत्र
- वाहन चालविण्याचा परवाना
- राष्ट्रीयकृत बँकेचे पासबुक
- सर्व सदस्यांचे आधार कार्ड
- बचत गटाचे नोंदणी प्रमाणपत्र
- स्वयंसहायता बचत गटाचे बँक खाते विवरण, म्हणजे बँकेचे स्टेटमेंट
- बँकेने प्रमाणित केलेली सदस्यांची यादी
- सर्व सदस्यांचे जातीचे प्रमाणपत्र
- हमीपत्र
- प्रशिक्षण प्रमाणपत्र, निवड झाल्यानंतर
सर्व सदस्यांचे आधार कार्ड, रहिवासी प्रमाणपत्र आणि जात प्रमाणपत्र लागते. म्हणजे गटातील प्रत्येक सदस्याकडे ही कागदपत्रे असणे गरजेचे आहे. कोणा एका सदस्याचे कागदपत्र अपूर्ण राहिले तर पूर्ण गटाचा अर्ज अडू शकतो. म्हणून गटाच्या बैठकीत सर्वांची कागदपत्रे एकत्र तपासा.
बँकेने प्रमाणित केलेली यादी आणि हमीपत्र
बँकेने प्रमाणित केलेली सदस्यांची यादी म्हणजे काय, ते उदाहरणाने बघू. एखाद्या वेळी बँकेने गटाला कर्ज दिले असेल, तर त्या वेळी सदस्यांचे फोटो चिटकवलेले असतात. तशी यादी बँकेकडून मिळते. त्या यादीवर बँकेची सही आणि शिक्का असणे गरजेचे आहे.
सही आणि शिक्का नसलेली यादी चालणार नाही. ही यादी तयार करायला वेळ लागू शकतो. म्हणून अर्जाची शेवटची तारीख जवळ येईपर्यंत थांबू नका. बँकेत आधीच जाऊन यादी बनवून घ्या. बँक व्यवस्थापकांना कागदपत्र कशासाठी हवे आहे हे सांगितले तर काम सोपे होते.
हमीपत्र हे दुसरे महत्त्वाचे कागदपत्र आहे. या हमीपत्रावर सर्व सदस्यांच्या सह्या असणे गरजेचे आहे. एकही सदस्य सही करायचा राहिला तर हमीपत्र अपूर्ण ठरेल. म्हणून सह्या घेताना गटातील प्रत्येक सदस्य हजर आहे ना, हे बघा. सर्वांच्या सह्या झाल्यावर हमीपत्र पीडीएफ करून ठेवा.
प्रशिक्षण प्रमाणपत्र केव्हा लागणार
प्रशिक्षण प्रमाणपत्र अर्जासोबत लगेच द्यायचे नाही. ते तेव्हा लागते, जेव्हा मिनी ट्रॅक्टरसाठी तुमच्या बचत गटाची निवड होते. निवड झाल्यानंतर तुम्हाला हे प्रमाणपत्र वेबसाईटवर अपलोड करावे लागेल. काही वेळा प्रत्यक्ष जाऊन ते द्यावे लागू शकते.
म्हणजे अर्ज करताना हे प्रमाणपत्र नसले तरी चालते. पण निवड झाल्यावर ते वेळेत सादर करावे लागेल. म्हणून आधीपासूनच प्रशिक्षणाची माहिती घेऊन ठेवा. प्रशिक्षण कुठे आणि कसे मिळते, याबद्दल अद्याप स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. ही माहिती समाज कल्याण ऑफिसमध्ये विचारून घ्या.
प्रशिक्षण प्रमाणपत्र उशिरा मिळाले तर निवड होऊनही अडचण येऊ शकते. त्यामुळे निवडीची वाट पाहत बसू नका. आधी ऑफिसमध्ये चौकशी करा. तिथे कोणत्या टप्प्यावर कोणते कागदपत्र लागते, याची नेमकी माहिती मिळेल. ती माहिती गटाच्या सर्व सदस्यांना सांगा.
ऑनलाईन अर्ज कुठे आणि कसा करायचा
अर्ज ऑनलाईन पद्धतीने स्वीकारले जातात. बचत गटाचा अर्ज आधी वेबसाईटवर सबमिट केला जातो. त्यानंतर वरील सर्व कागदपत्रे पीडीएफ स्वरूपात त्याच वेबसाईटवर अपलोड करायची असतात. जालना जिल्ह्यात समाज कल्याण ऑफिसच्या वतीने हे अर्ज स्वीकारले जात आहेत.
अर्ज ज्या वेबसाईटवर करायचा आहे तिचे नेमके नाव येथे स्पष्ट सांगितलेले नाही. म्हणून कुठल्याही अनोळखी लिंकवर अर्ज भरू नका. तुमच्या जिल्ह्याच्या समाज कल्याण ऑफिसकडून वेबसाईटचा अधिकृत पत्ता विचारून घ्या. विभागाची अधिकृत वेबसाईट खाली लिंकमध्ये दिली आहे.
कुणाच्याबी सांगण्यावर विश्वास ठेवू नका. अर्ज भरून देतो, पैसे द्या, असे सांगणाऱ्या एजंटपासून सावध राहा. अर्ज गटाने स्वतः किंवा समाज कल्याण ऑफिसच्या मार्गदर्शनाने करावा. अधिकृत सूचना आणि अधिकृत वेबसाईटशिवाय कोणत्याही माहितीवर भरोसा ठेवू नका. अर्ज करताना कागदपत्रांची पावती जपून ठेवा.
मिनी ट्रॅक्टरसोबत मिळणारी उपसाधने
योजनेत फक्त मिनी ट्रॅक्टर नाही, तर उपसाधनेही अनुदानावर मिळतात. उपसाधने म्हणजे ट्रॅक्टरला जोडून शेतीत वापरायची अवजारे. कल्टिव्हेटर, रोटाव्हेटर आणि ट्रॉली ही उपसाधने सांगितली आहेत. ही सर्व साधने शासकीय अनुदानावर उपलब्ध करून दिली जातात.
कल्टिव्हेटर आणि रोटाव्हेटर जमीन तयार करण्यासाठी वापरतात. ट्रॉली माल वाहून नेण्यासाठी वापरली जाते. बचत गटाला शेतीचे काम किंवा माल वाहतूक स्वतःच्या साधनांनी करता येते. ट्रॅक्टरसाठी 3.5 लाख रुपये आणि 10 टक्के हिस्सा 35,000 रुपये, हा हिशेब लक्षात ठेवा.
उपसाधनांची नेमकी किंमत किती आणि ती 3.5 लाखांत धरली आहे का, याबद्दल अद्याप स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. ही बाब ऑफिसमध्ये विचारून खात्री करा. निवड झाल्यावर कोणती साधने किती संख्येने मिळणार, हेही तिथेच समजेल. मिळालेली साधने बघून ताब्यात घ्या.
तुमच्या गावातील बचत गटापर्यंत ही माहिती पोहोचवा
तुमच्या गावात, शहरात किंवा मित्रपरिवारात असा एखादा गट असेल, ज्याचे सर्व सदस्य एससी प्रवर्गातील आहेत, तर त्यांना ही माहिती सांगा. 80 टक्के सदस्य एससी प्रवर्गात असतील तरी गट पात्र ठरतो. अनेक बचत गटांना अशा योजनांची माहिती वेळेवर मिळत नाही. तुमच्या एका फोनमुळे एखाद्या गटाला ट्रॅक्टर मिळू शकतो.
अशा गटांना ऑफिसमध्ये जाऊन चौकशी करायला सांगा. अर्जाची तारीख, कागदपत्रांची यादी आणि वेबसाईटचा पत्ता तिथे मिळेल. गटातील महिलांना कागदपत्रांची तयारी आतापासून करायला सांगा. आधार कार्ड, जात प्रमाणपत्र आणि बँक खाते यावर आधी लक्ष द्या.
गावातील महिला बचत गट एकत्र आले की शेतीची कामे सोपी होतात. हे खरे आहे, पण त्यासाठी अर्ज वेळेत आणि पूर्ण कागदपत्रांसह झाला पाहिजे. ही माहिती व्हॉट्सअॅप गटात, ग्रामपंचायतीत आणि बचत गटांच्या बैठकीत सांगा. जास्तीत जास्त गटांपर्यंत माहिती पोहोचली तर पात्र गट योजनेपासून वंचित राहणार नाहीत.
महत्त्वाच्या अधिकृत लिंक
अधिकृत माहितीसाठी खालील संकेतस्थळे बघा.
- सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग, महाराष्ट्र शासन: https://sjsa.maharashtra.gov.in
- महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत संकेतस्थळ: https://www.maharashtra.gov.in
या लिंकवर शासन निर्णय आणि योजनांच्या सूचना मिळू शकतात. या योजनेचा अर्ज नेमक्या कोणत्या पोर्टलवर करायचा आहे, ते वरील माहितीत सांगितलेले नाही. त्यामुळे अर्जाचा थेट पत्ता तुमच्या जिल्ह्याच्या समाज कल्याण ऑफिसकडूनच घ्या. जालना जिल्ह्याची शेवटची तारीख 30 सप्टेंबर 2026 होती. तुमच्या जिल्ह्याच्या मुदतीची खात्री समाज कल्याण ऑफिसमध्ये करा.
Disclaimer: हा लेख फक्त माहितीसाठी आहे. यातील माहिती उपलब्ध माहितीवर आधारित आहे. योजनेच्या अटी, अनुदानाची रक्कम, कागदपत्रे आणि अर्जाची तारीख बदलू शकतात. जालना जिल्ह्यातील 30 सप्टेंबर 2026 ही तारीख निघून गेली आहे आणि मुदतवाढीबद्दल अद्याप स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. अर्ज करण्याआधी तुमच्या जिल्ह्याच्या समाज कल्याण ऑफिसमध्ये किंवा सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर खात्री करा. कोणत्याही एजंटला किंवा अनोळखी वेबसाईटला पैसे देऊ नका. हा ब्लॉग शासनाचा अधिकृत प्रतिनिधी नाही आणि कोणत्याही नुकसानीची जबाबदारी घेत नाही.